تاریخچه و شرح فعالیت های جامعه معلولین ایران وجود سازمان های غیردولتی در پیشینه کهن ایران زمین، امری بدیع و نو نبوده است و این سازمان ها به عنوان مکمل امور حکومتی و تأمین کننده نیازهای مردمی در جنبه های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی عمل کرده اند

اما بهرحال دنیای معاصر شکل نوینی از این گونه سازمان ها را براساس اهداف، روش ها و بینش های مشخصی ارائه داد که با توجه به پررنگ تر شدن نقش مردم در سرنوشت خود، این سازمان ها رونق بسیاری گرفتند. این سیر تاریخی در ایران با مشروطه آغاز و با انقلاب اسلامی تشدید شد. انقلاب اسلامی با طرح از حاکمیت مردم بر مردم موجب زمینه سازی توسعه و گسترش این روند شد. مؤسسان جامعه معلولین ایران با درک شرایط جدید و نیاز معلولان به داشتن چنین سازمانی در بحبوحه انقلاب در آبان ماه ۱۳۵۷ اقدام به تأسیس سازمانی غیردولتی نمودند و به عنوان اولین سازمان غیردولتی مرتبط با معلولان جسمی و حرکتی با شماره ۱۹۵۹ نام خود را ثبت و شروع فعالیت نمودند

 هدف اصلی تشکیل آن، (( پیگیری و تلاش در جهت شناساندن توانایی ها و حل مسائل و مشکلات و همچنین ارتقاء بیش از پیش نیروهای مادی و معنوی معلولان )) که بمنظور تحقق اهداف فوق، جامعه معلولین ایران در زمینه های

الف؛ فرهنگی-آموزشی

ب؛ حقوقی- اجتماعی

ج؛ بهداشتی- درمانی

د؛ رفاهی و دیگر خدمات مرتبط با معلولان بود تا بتواند از انبوه معضلات و بسیاری دغدغه های مبتلا به این قشر محروم و سختی دیده بکاهد و زمینه های اعتلای فرهنگی، آموزشی، حقوقی، اجتماعی، بهداشتی درمانی و اقتصادی معلولان را در جامعه فراهم سازد

ساختار جامعه معلولین ایران براساس مدل حکومتی جمهوری اسلامی بنا شد و مایه اصلی آن بر شیوه دموکراسی مبتنی است. اساسنامه مصوب جامعه معلولین ایران، حکم قانون اساسی این سازمان را دارد که سعی شده برای مدت مدیدی نیازهای جامعه معلولین ایران را برطرف نماید. اعضای جامعه معلولین ایران، حق انتخاب نمایندگانی را دارند که وظیفه آنها در وهله اول انتخاب اعضای هیات مدیره و بازرسان و در وهله بعدی نظارت و نظردهی در امور کلان و مهم جامعه است. هیات مدیره نیز براساس اساسنامه و سایر قوانین جامعه به انجام امور داخلی و بیرونی آن می پردازد و بازرسان ناظر مستقیم عملکردهای آنها هستند

 این جامعه با توجه به بضاعت اندک و امکانات ناچیز، خدمات بسیاری را برای اعضای خویش مهیا کرده و حداکثر تلاش خود را برای بسیج نیروهای معلول برای دستیابی به حقوق مختصر خود صرف نموده است. حتی برای فراگیر نمودن فعالیت های خود، در مراکز استان ها و شهرستان ها به تأسیس شعبه و دفتر مبادرت ورزیده است و هر ساله این میزان افزایش یافته و تا امروز حدود ۱۸ شعبه و ۶۰ دفتر و تقریباً با ۵۰۰۰۰  هزار نفر عضو داشته در سراسر ایران شکل گرفته است.